Zelfstandig werken

4.8/5 with 88 votes

Introductie

Zelfstandig werken lukt beter wanneer leerlingen vooraf weten wat het doel is, welk materiaal zij nodig hebben en wat zij doen als ze vastlopen. Leerkrachten kunnen hiermee leeromgeving, instructie, routines en terugkoppeling bewust inrichten.

Sla de volledige checklist op en pas deze later aan.

0 van 41 voltooid
  • Voorbereiden
  • Ligt het materiaal gebruiksklaar?
  • Ligt het materiaal op vaste plekken?
  • Is er voldoende speel- en werkruimte?
  • Leerstof en materiaal
  • Sluit de moeilijkheid van de opdrachten aan bij het niveau van de leerlingen?
  • Zijn de materialen voor extra werk geschikt voor het niveau van de leerlingen?
  • Is er voldoende materiaal voor extra werk?
  • Moment
  • Is het moment voor zelfstandig werken geschikt?
  • Kondig veranderingen in het rooster wat betreft zelfstandig werken tijdig aan, het liefst aan het begin van de ochtend.
  • Regels en procedures
  • Zijn er vaste regels voor zelfstandig werken en toegestane werkplekken?
  • Is duidelijk in welke mate praten is toegestaan?
  • Is duidelijk wanneer leerlingen door de klas mogen lopen?
  • Samenwerken
  • Aan welke eisen het werk van de leerlingen moet voldoen
  • Waar het werk van de leerlingen kan worden ingeleverd
  • Waar en bij wie hulp gevraagd kan worden
  • De manier waarop de leerling kenbaar maakt dat hij/zij hulp nodig heeft
  • De momenten waarop een beroep op de leerkracht kan worden gedaan
  • Weten de kinderen hoe ze elkaar moeten helpen?
  • Gedrag van de leerlingen
  • Zijn de leerlingen zelf verantwoordelijk voor hun leren?
  • Krijgen ze doelgerichte aanwijzingen over uit te voeren activiteiten?
  • Wordt het werk snel nagekeken?
  • Worden de leerlingen betrokken bij vragen en antwoorden van medeleerlingen?
  • Opruimen
  • Wordt het tussentijds opruimen gestimuleerd?
  • Wordt tijdig aangekondigd wanneer het tijd is om op te gaan ruimen?
  • Is er een duidelijk signaal als het moment van opruimen aangebroken is?
  • Worden activiteiten met veel opruimwerk op tijd beëindigd?
  • Zijn leerlingen zelf verantwoordelijk voor het opruimen?
  • Nabespreken
  • Wordt bij het nabespreken een onderscheid gemaakt tussen soorten problemen
  • Bespreek materiaalproblemen, taakproblemen, fouten herstellen en elkaar helpen.
  • Wordt er aandacht geschonken aan uitschieters?
  • Welk probleem is leuk opgelost en welk probleem bleef aanwezig?
  • Worden leerlingen gestimuleerd in nadenken over oplossingen voor niet opgeloste problemen.
  • Evaluatie voor de leerkracht
  • Is registratie of nakijkwerk een belemmering en kan dit eenvoudiger worden ingericht?

Download of Print deze Zelfstandig werken

Krijg een printbare versie van deze checklist in jouw voorkeursformaat: PDF, Word, Excel, of print direct vanuit je browser.

Download PDFDownload WordDownload Excel

Aangeboden door:

Kennisnet

Stats

Weergaven

16

Gebruik

2

Taken

41

Details

Begin met haalbare opdrachten en een korte zelfstandige periode. Maak zichtbaar waar leerlingen mogen werken, hoeveel overleg is toegestaan en hoe zij hulp vragen zonder de hele groep te onderbreken. Bouw de duur en verantwoordelijkheid geleidelijk op en gebruik de nabespreking om routines bij te stellen.

Voor wie is dit

Leerkrachten en onderwijsassistenten in het primair onderwijs kunnen de aanpak voor hun eigen groep aanpassen. De aanpak moet aansluiten bij leeftijd, ondersteuningsbehoefte en leerdoel. Zelfstandig werken betekent niet dat iedere leerling dezelfde taak of hoeveelheid ondersteuning krijgt.

Hoe te gebruiken

Selecteer vóór de les alleen de punten die bij deze werkvorm horen. Controleer materiaal, tijd, instructie en hulproute en bespreek de belangrijkste afspraken met de groep. Observeer tijdens het werken niet alleen het eindproduct, maar ook planning en samenwerking. Sluit af met één concrete verbetering voor de volgende ronde.

Zelfstandig werken Veelgestelde vragen

Hoe lang kunnen leerlingen zelfstandig werken?

Dat hangt af van leeftijd, ervaring, taak en ondersteuningsbehoefte. Start kort, observeer wat haalbaar is en verleng pas wanneer de routines betrouwbaar werken.

Wat doet een leerling die vastloopt?

Spreek een vaste volgorde af, bijvoorbeeld opdracht opnieuw lezen, hulpmiddel gebruiken, klasgenoot vragen en daarna een zichtbaar hulpsignaal voor de leerkracht geven.

Hoe voorkom ik dat snel werk slordig wordt?

Maak kwaliteitscriteria vooraf concreet en bied betekenisvol vervolgwerk. Bespreek voorbeelden en laat leerlingen hun werk controleren voordat zij een nieuwe taak kiezen.

Beoordeel deze Checklist

5 sterren
Scoort 4.80 met 88 stemmen

Verbeteringen voorstellen

Niet precies wat je zoekt?

Genereer in enkele seconden een gepersonaliseerde checklist met AI.

Werkt op Web, iOS en Android. Geen creditcard vereist.